Seneca-Mutlu Yaşam Üzerine, Yaşamın Kısalığı Üzerine-Sohbet

   Seneca: ‘İnsan, yaşamıyla ilgili olarak çoğunluğun tercihlerini örnek alma zorunluluğunu hissetmemeli, aklı temel almalı, akla karşı duran kalabalıktan kendini kurtarmalıdır. Kendi içine çekilip yaşamı felsefe yoluyla düşünmeye başlayan insan, çoğunluğun, yeryüzüne özgü, aslında hiçbir değeri olmayan birçok gereksiz şeye değer verdiğini, bu yüzden dışsal unsurlara dayanan mutluluk görüntüsünün sahte ve geçici olduğunu anlayacaktır.’ (1)

H.B.D.: ‘İnsanın kendine yolculuğu birden olmuyor bence hayattaki amaçlarının sahte ya da göstermelik olduğunu anlayabilmesi için acıyla yoğurulması gerekiyor maalesef. İnsanın kendi içine çekilmesi konusu ise bence bir zorunluluk lakin 21.yüzyıl şartlarında ve kapitalist bir dünyada bunun gerçekleşmesi çok daha zor olabiliyor. Çoğunluğu örnek alan, onlar gibi olmaya, onlar gibi düşünmeye ve onlar gibi satın alma kültürü oluşturmaya çalışan modern günümüz insanı karakterini de bir avuç sosyal medya göstergesine teslim etmektedir. Bundan kurtulmanın yolu bilinçli bir şekilde azıyla yetinmesini bilip dünyanın en değerli şeyi olan zamanı kendine bırakması yoluyla içe dönüş mümkün olabilir. Kendini bilme yolculuğu günümüzde zor ancak imkânsız değildir. Her şeyin bir yeri bir de zamanı vardır hiçbir şey zamanından önce hayata geçmez, geçemez.

Seneca: ‘İyiyi ve kötüyü doğru bir muhakemeyle, yani aklını ölçüt olarak belirleyen, ahlaki doğruluğa önem veren, ölçüsüz hazları reddetmenin gerçek haz olduğunu bilen ve erdemli yaşayan insan gerçekten mutludur. Bu mutluluk, talihin sunduğu geçici lütuflara sırt çevirdiği ve kaynağını sadece bireyin kendi özüne dönmesinde bulduğu için, sarsılmaz ve değişmez niteliktedir. Bu bağlamda mutlu yaşamak doğayla uyumlu yaşamaktır. (1)

H.B.D.: ‘aklı ve erdemi ölçüt olarak belirlemek ve yaşanması gereken hayatın nihai hedefleri olarak erdemli ve akıllı bir yaşamı arzulamak önemli ve elzemdir. Günümüz dünyası geçici hazlar ve oyalanma yeridir. Sahte, geçici, ölçüsüz hazları reddedilecek iradenin gösterilmesi ise günümüz zamanlarının en önemli sınavlarındandır. Bireyin özüne yani kendine dönmesi disiplin ve iradeyle mümkün olabilir. Yaşayacak ve üzerine düşünecek fazlaca vakti olmayan insan kendine günün belirli bölümlerinde ancak her gün olmak üzeri sadece kendini bilme ve özü hakkında fikir sahibi olmak açısında kendi kendini düşünen planlı bir süreç geliştirmeli ve bunu hayatının merkezine koymalıdır. Doğadan ayrı değiliz, doğa da bizden ayrı değil bu sebeple nereye gideceğimizi bize gösteren yol gösterici her zaman doğadır.’

Seneca: ‘Makam ve şöhret peşinde koşmak, yarını düşünürken bugünü kaybetmek, başka deyişle anı yaşayamamak yaşamı kısaltır. Buna karşılık kusurlarımızla yüzleşmeli, erdemli bir yaşam için kendimize dönmeliyiz. İnsanın doğru bir şekilde kendine dönmesi, yaşamında yeterince vakit ayırdığı kamu görevlerinden uzaklaşarak inzivaya çekilmesi, bu boş vaktinde kendini bilgeliğe, yani felsefeye adamasıyla mümkündür. (1)

H.B.D.: ‘Elimizde tek şey var sadece o da şimdi yani şu an. Başka bir gerçek yok. İnsan ne geçmişi düzeltebilir ne de geleceği şekillendirebilir. Elinde olan yegâne zaman bu andır. Bu anın kıymetini bilen insan sadece şimdiyi yaşamakla kalmaz aynı zamanda bugünden geleceğini inşa etmeye başlar. İnziva konusu ise günümüz insanı açısından oldukça zor bir hadise. Bunu başarmak için bence yapılması gereken şey iyi bir zaman yönetimi.’

Kaynakça: 'Mutlu Yaşam Üzerine, Yaşamın Kısalığı Üzerine', SENECA (1)-İş Bankası Kültür Yayınları